Seizoen 2016/2017


16/12: Nieuwe aflevering

De komende weken is er steeds een bondswedstrijd. Maar 16 december gaan we weer verder met een nieuw thema, om 19:30. Loop gerust binnen!

18/11: Variëren in de Kelderopening

Vandaag liepen we eens door een opening, maar kijken we er met andere ogen naar. Bekijk dit A4'tje met alle varianten.

04/11: Uitschakelen verdediging

Jos liet zien hoe makkelijk het was om een stuk te winnen of mat te geven: schakel de dekking uit! O ja, en hij liet natuurlijk zijn overwinning op Harold zien.

28/10: Stil weven

De kracht van met stille zetten matnetten weven blijkt ongekend en komt veel vaker voor in je partijen dan je denkt. Weer een A4'tje materiaal met plotse eindes, en de antwoorden staan op het blad erna.

21/10: Magistrale magneten

Ditmaal schaakten we met ongekende aantrekkingskracht: de techniek van het magneten kwam aan bod. Weer een A4'tje materiaal met aanvallen op de koning, en de antwoorden staan op het blad erna.

14/10: David vs mevrouw Goliath

Na een pionnenwedren is de ene partij soms eerder aan de overkant dan de andere. Een dame meer, dat moet toch een eitje zijn? Dat blijkt lastiger dan gedacht, voor beide kanten! In de PDF weer alle stellingen met uitleg, het loont de moeite er een bord bij te nemen.

07/10: Het vergeten trucje

In bijna elke partij dreigt het wel, maar we kijken er niet naar... stukken insluiten! Voor wie het gemist heeft: weer een PDF met de stellingen en antwoorden.

23/09: De omgekeerde penning

Bert opende het seizoen met een relatief onbekend tactisch trucje: de röntgenaanval. In deze PDF kun je zowel de stellingen als de antwoorden terugvinden.


Seizoen 2015/2016


13/05: Nog één keer de batterij opladen

Jos vertelde ons alles over de aftrekaanval, en hoe we zelf batterijen kunnen maken – op het schaakbord.


06/05: Profiteren van penningen

Bert bleef dicht bij zijn tactisch kloppend hart: we bestudeerden penningen. Allereerst schudden we de spieren los door simpelweg zelf te pennen, een gepend stuk aan te vallen, of door te stellen dat een gepend stuk geen goede verdediger is. Daar is al menig partij mee gewonnen, maar wat als er geen winnende penning is? Dan maken we hem winnend. We zoeken een geschikt ander pennend stuk, een nieuw kopstuk, of jagen een nieuw staartstuk naar de "verkeerde" plek.


29/04: Raadselachtige remises

We weten allemaal wanneer het remise is. En ook wanneer we kunnen opgeven. Toch? Met een beetje hulp van Maggie (4+) bekeken we manieren om toch dat halfje er nog uit te slepen, hoe verloren de stelling ook lijkt. Patgrappen met dameoffers, een eeuwige tegenaanval, of net dat laatste pionnetje eraf slaan zodat de tegenstander met twee paarden geen mat meer kan geven.


22/04: Positionele paarden gebruiken gaten goed

We hadden het vorige week over het gat na de opening, maar op het bord heb je ook. Continu. Maar wat is een gat? Het niveau ging naar ongekende hoogtes en we leerden zwakke velden kennen waar sterke stukken op konden staan, natuurlijk met voorbeelden uit de praktijk.


15/04: Het gat na de opening

  • Minoriteitaanval in het middenspel
  • Forceren via de f-lijn


08/04: "Ik kwam, ik ontwikkelde, ik overwon"

Het verzoek kwam binnen om ook eens wat aan openingen te doen. Kijk, dat is handig! We begonnen bij de basis die iedereen bij de Stappenmethode krijgt aangeleerd: volg de 3 gouden regels!
  1. Pion in het centrum
  2. Paarden en lopers ontwikkelen
  3. Breng de koning in veiligheid

Vervolgens bespraken we enkele ongeschreven regels – elk met hun uitzonderingen natuurlijk – zoals "paard aan de rand is een schand", lopers willen open diagonalen, toren komen tot hun recht op (half)open lijnen, je dame niet al te vroeg ontwikkelen en speel stukken in de opening het liefst niet tweemaal na elkaar. We keken naar twee partijen waarbij wit die regels aan zijn laars lapte: dat ging snel fout.

Daarna gingen we met concrete openingen aan de slag. Of het nu Open Spaans, de Franse doorschuif, of de Stonewall in het Hollands was, als je de strategische velden voor je stukken en zwaktes van je tegenstander kent, is bijna elke opening te spelen. Tenslotte keken we naar twee gambieten. Het idee is om ten koste van een pion (of twee) je ontwikkeling sneller te voltooien, zoals in het koningsgambiet of Deens gambiet. Die laatste werd behandeld aan de hand van een partij uit de romantische schaakperiode: de 19e eeuw.


Linden - Maczuski, Parijs 1863.

Stelling na:
1. e4   e5           6. Pc3 Pf6
2. d4   ex           7. Pge2?! Pxe4?
3. c3   dx           8. 0-0 Pxc3
4. Lc4   cx         9. Pxc3 Lxc3
5. Lxb2 Lb4+   10. Lxc3 0-0??

Toon oplossing

In de partij volgde 10...Dg5 waarbij het heel fraai ook heel fout ging. Wit mocht een prachtig dameoffer uitvoeren. Zwart rokeerde niet omdat dat desastreuze gevolgen zou hebben met de twee witte lopers en de dame:

11. Dg4   g6
12. Dd4!, 1-0.
De pion op f7 staat gepend, dus mat is niet meer te voorkomen.



01/04: Laat de koning niet in z'n hempie staan

Een week later gingen we onder leiding van Bert bruut achter de koning aan en braken we steeds zijn complete verdediging weg. Dat zijn geen grappen! Moraal van het verhaal: wees niet bang om wat stukken weg te geven als je er mat voor terug krijgt. Hieronder een paar van de behandelde problemen, uit echte partijen:


Toon oplossing

Wit is aan zet. Hint: mat van Boden

De zwarte koning lijkt relatief veilig, maar zijn bescherming kunnen we zonder blikken of blozen weg slaan. Wel dwingend zijn!

1. Dxc6+!! bxc6
2. La6#   Mat met twee lopers. Prachtig.


Toon oplossing

Wit is aan zet. Hint: mat van Anastasia

De zwarte koning lijkt weer relatief veilig, maar ook nu kunnen we weer op spectaculaire en dwingende wijze mat geven. Ook dit komt vaker voor in de praktijk dan je zou denken!

1. Pe7+ Kh8
2. Dxh7+!! Kxh7   De koning kan alleen maar happen...
3. Th1+   ...met mat op de volgende zet.


Toon oplossing

B. Hollander (1696) - F. de Vreeze (1613), Dieren 2015.
Wit staat een pionnetje voor, maar wil meer. Wat is daarvoor de juiste tactiek?

Zwart heeft nog niet gerokeerd en wilde dat net de volgende zet doen. Dat kan de bedoeling niet zijn: ik hou de koning veel liever in het midden!

13. Pxg6! fxg6   (Gespeeld is 13...Tg8, maar dat hielp ook niet, 1-0.)
14. Dxg6+ Kd8   (14...Kf8?? 15.Pe6+ Kg8 16.Dxg7#)
15. Pe6+   Wit wint het stuk met rente terug en de zwarte koning staat in een ruïne.



25/03: Breken in het eindspel

Op 25 maart had Jos enkele leuke stellingen over pionneneindspelen. Wat bleek: niets is wat het lijkt! Als voorbeeldje onderstaande stelling. Wie staat er beter? Waarom? Is daar nog iets aan te doen? Probeer eerst zelf de stelling te beoordelen en druk pas daarna op "Toon oplossing".


Toon oplossing

Wit is aan zet. Heeft het nog zin om door te spelen?

Het lijkt kansloos, zwart kan zonder problemen met de koning alle witte pionnen oppeuzelen. Wit heeft dus maar één kans: hij moet op links door de damevleugel zien te breken:

1. c5!         (1.Kf2 Kf4 2.Ke2 Kxe4 verliest zo voor wit.)
1. ...   Kf4   (1...dxc5 2.bxc5 Kf4 3.d6 en wit loopt door)
2. b5! Kxe4   (2...axb5 3.c6! bxc6 4.a6! en wit is eerder aan de overkant)
3. b6! cxb6
4. cxd6 en opnieuw is wit sneller en mag met een dame meer winnen.

Error 2029