Seizoen 2018/2019

26/10: Nieuwe aflevering

Elke vrijdag als er geen bondswedstrijd of toernooi is, kun je om 19:30 terecht voor een thema. Puzzel mee, speel mee, denk mee en je steekt er vast wat van op. Loop gerust binnen!


05/10: De schoonheid van het loperpaar

Eenvoudige praktijk werd afgewisseld met lastige puzzels. Kunnen we wel matzetten met enkel twee lopers? En wat zijn de andere krachten van zo'n loperpaar? En we hebben zelfs nog een minorpromotie toegepast om het loperpaar te krijgen!

28/09: Grote muizentrappetjes

Ditmaal een weinig gezien tactiekje die wel degelijk voorkomt in de praktijk: een "trappetje". Op Lichess vind je de zes behandelde stellingen, kijk ze gerust even na!

Oefening:
In de oefening rechts kan wit aan zet winnen met een trappetje. Zet de stelling gerust op een bord om de variant uit te vogelen. Tip: zorg er niet voor dat je zwart pat zet. Succes en tot vrijdag!
(W. Von Holzhausen, 1905)

21/09: Visualisatie

We vlogen er gelijk stevig in, het was muisstil in de zaal vanwege pure concentratie. Drie kwartier lang visualisatie-oefeningen op een (bijna) leeg bord! A.s. vrijdag zullen we een extra oefening behandelen, die je nu alvast thuis kunt oplossen.
Oefening:
Zet in je hoofd(!) een witte koning op b5, een dame op f2 en een loper op f5. Zet ook een zwarte koning op d5.
Zorg ervoor dat zwart in 1 zet mat staat.


Seizoen 2017/2018


25/05: Zelf de batterij opladen

Voor de 40e les – en de laatste van dit seizoen – gaan we zelf batterijen maken. Dat klinkt gevaarlijker dan het is, het gaat uiteraard over aftrekaanvallen voorbereiden. Duik in de wereld van kop- en staartstukken op Lichess.

18/05: Remise met ongelijke lopers?

Een retorische vraag. We zien stellingen waar inderdaad pionnen voor geen halfje meer geven, maar ook stellingen waarbij de aanval het potentieel bepaalt. Zie de studie op Lichess!

20/04: Schijnpenningen

De ene penning is de andere niet, of is er ook nog zoiets als dubbele bluf. Los de stellingen uit de les mee op, op Lichess!

13/04: Stellingen op Stap 6-niveau (2)

Om de niveauverschillen weg te nemen, gaan we moeilijke stellingen oplossen, maar beginnen we eenvoudig. Doe mee op Lichess!

02/03: Het klassieke loperoffer (2)

Op h7, wel te verstaan. Goed of slecht, er valt genoeg over te vertellen. Deel 2 met meer variatie.

23/02: Het klassieke loperoffer

Op h7, wel te verstaan. Goed of slecht, er valt genoeg over te vertellen. Deel 1.

26/01: TATA-tactieken (2)

Vorig jaar een leuke hersenkraker en daarom terug van weg geweest: een blad vol problemen (en oplossingen) van grootmeesters en een clublid in Wijk aan Zee deze maand.

19/01: Verkeerde loper

Lopers zijn nooit verkeerd, maar in een eindspel kan het toch gebeuren dat er met een loper en een pion meer toch iets fout is gegaan. Hoe kun je daar als verdedigende partij van profiteren?

24/11: Partij van het jaar

In een jaar zonder WK was er genoeg moois te beleven. Het meest spectaculair was de partij tussen de Chinezen Ding en Bai met offers waar je van je stoel van valt.

03/11: Het onbekende trucje

We hebben al eens een vergeten trucje gehad, maar deze vergeet iedereen omdat ze er vaak nog nooit van gehoord hebben: interferentie. We onderbraken de vreemde thema's om eens fatsoenlijk de tactiek van deze bijzondere vorm van onderbreken te bekijken.

27/10: Humor in het schaken

20/10: Toreneindspelen

06/10: Analyse en plannen bedenken

Naar aanleiding van een nogal saaie partij tussen Adri en Marc vorige week, doken we wat dieper in het middenspel waar enkel wat heen en weer geschoven werd. Wat moet je in een stelling waar nog niets is geslagen na twintig zetten? Wat voor plannen zijn er te bedenken?

29/09: Praktische patronen

De Wereldbeker schaken in Georgië zit er net op. Daar zaten wat leuke matjes in, en daar gaan we mee oefenen. Eerst bekijken we patronen, waarna de opgaven in een andere volgorde niet zo moeilijk meer moeten zijn. En eenmaal herkend, kun je ze ook in je eigen partij gaan toepassen!

22/09: Dynamisch Dieren

Bert legt aan de hand van zijn partijen tijdens het Open NK in Dieren uit hoe je kansen in je partij kunt herkennen en toe kunt slaan. Alles draait om dynamiek! Zes fragmenten met antwoorden vind je op dit A4'tje terug.


Seizoen 2016/2017


12/05: Stellingen op Stap 6-niveau

In ons 25e en laatste thema dit seizoen twee zeer lastige stellingen die op het eerste oog niet te doen lijken. We bouwen ze echter rustig op door steeds een stukje uit de stelling te behandelen, van Stap 2 door naar Stap 6. Zonder hulp proberen? Dat kan!

05/05: Verschrikkelijk vernunftige vrijpionnen

Ondertussen zijn de vrijpionnen al een paar keer voorbij gekomen. De experts die elke vrijdag langs komen, konden laten zien dat ze zelfs Stap 6-niveau eenvoudig beheersen. Ook werden stellingen tegen elkaar uitgespeeld.

28/04: Analyse Bert-Opening64

Van elkaar leer je soms nog het meest. Dit keer de winst van Bert tegen een op papier veel sterkere tegenstander. Gezonde zetten doen bleek een verstandige tactiek.

31/03: Analyse Barry-Hans

Van elkaar leer je soms nog het meest. De komende twee keer analyseren we recent gespeelde partijen, niet alleen om de leuke zetten te zien, maar ook om plannen te bedenken.

24/03: -

24/02: Spaanse opening

Op veler verzoek hebben we de belangrijkste ideeën en stellingen behandeld die ontstaan na 1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3.Lb5, het Spaans.

17/02: Wilde wedren

Vooral met snelschaak zie je nog wel eens de handen over het bord schieten om als eerste die pion aan de overkant te krijgen. Leer er een gevoel voor te ontwikkelen zodat het rekenen wat eenvoudiger gaat.

27/01: TATA-tactieken

Op grootmeesterniveau werd er in Wijk aan Zee soms flink geofferd. Maar zo moeilijk zijn die tactiekjes toch niet? Zeker niet als je weet dat er iets in de stelling zit... Zeven opgaven ditmaal!

16/12: Dramatische dameoffers

Tactisch correct zo je belangrijkste stuk weggeven. Naast dat het direct een vol punt kan opleveren, geeft het ook nog eens een heerlijk gevoel. Puzzel mee met deze zes opgaven.

18/11: Variëren in de Kelderopening

Vandaag liepen we eens door een opening, maar kijken we er met andere ogen naar. Bekijk dit A4'tje met alle varianten.

04/11: Uitschakelen verdediging

Jos liet zien hoe makkelijk het was om een stuk te winnen of mat te geven: schakel de dekking uit! O ja, en hij liet natuurlijk zijn overwinning op Harold zien.

28/10: Stil weven

De kracht van met stille zetten matnetten weven blijkt ongekend en komt veel vaker voor in je partijen dan je denkt. Weer een A4'tje materiaal met plotse eindes, en de antwoorden staan op het blad erna.

21/10: Magistrale magneten

Ditmaal schaakten we met ongekende aantrekkingskracht: de techniek van het magneten kwam aan bod. Weer een A4'tje materiaal met aanvallen op de koning, en de antwoorden staan op het blad erna.

14/10: David vs mevrouw Goliath

Na een pionnenwedren is de ene partij soms eerder aan de overkant dan de andere. Een dame meer, dat moet toch een eitje zijn? Dat blijkt lastiger dan gedacht, voor beide kanten! In de PDF weer alle stellingen met uitleg, het loont de moeite er een bord bij te nemen.

07/10: Het vergeten trucje

In bijna elke partij dreigt het wel, maar we kijken er niet naar... stukken insluiten! Voor wie het gemist heeft: weer een PDF met de stellingen en antwoorden.

23/09: De omgekeerde penning

Bert opende het seizoen met een relatief onbekend tactisch trucje: de röntgenaanval. In deze PDF kun je zowel de stellingen als de antwoorden terugvinden.


Seizoen 2015/2016


13/05: Nog één keer de batterij opladen

Jos vertelde ons alles over de aftrekaanval, en hoe we zelf batterijen kunnen maken – op het schaakbord.


06/05: Profiteren van penningen

Bert bleef dicht bij zijn tactisch kloppend hart: we bestudeerden penningen. Allereerst schudden we de spieren los door simpelweg zelf te pennen, een gepend stuk aan te vallen, of door te stellen dat een gepend stuk geen goede verdediger is. Daar is al menig partij mee gewonnen, maar wat als er geen winnende penning is? Dan maken we hem winnend. We zoeken een geschikt ander pennend stuk, een nieuw kopstuk, of jagen een nieuw staartstuk naar de "verkeerde" plek.


29/04: Raadselachtige remises

We weten allemaal wanneer het remise is. En ook wanneer we kunnen opgeven. Toch? Met een beetje hulp van Maggie (4+) bekeken we manieren om toch dat halfje er nog uit te slepen, hoe verloren de stelling ook lijkt. Patgrappen met dameoffers, een eeuwige tegenaanval, of net dat laatste pionnetje eraf slaan zodat de tegenstander met twee paarden geen mat meer kan geven.


22/04: Positionele paarden gebruiken gaten goed

We hadden het vorige week over het gat na de opening, maar op het bord heb je ook. Continu. Maar wat is een gat? Het niveau ging naar ongekende hoogtes en we leerden zwakke velden kennen waar sterke stukken op konden staan, natuurlijk met voorbeelden uit de praktijk.


15/04: Het gat na de opening

  • Minoriteitaanval in het middenspel
  • Forceren via de f-lijn


08/04: "Ik kwam, ik ontwikkelde, ik overwon"

Het verzoek kwam binnen om ook eens wat aan openingen te doen. Kijk, dat is handig! We begonnen bij de basis die iedereen bij de Stappenmethode krijgt aangeleerd: volg de 3 gouden regels!
  1. Pion in het centrum
  2. Paarden en lopers ontwikkelen
  3. Breng de koning in veiligheid

Vervolgens bespraken we enkele ongeschreven regels – elk met hun uitzonderingen natuurlijk – zoals "paard aan de rand is een schand", lopers willen open diagonalen, toren komen tot hun recht op (half)open lijnen, je dame niet al te vroeg ontwikkelen en speel stukken in de opening het liefst niet tweemaal na elkaar. We keken naar twee partijen waarbij wit die regels aan zijn laars lapte: dat ging snel fout.

Daarna gingen we met concrete openingen aan de slag. Of het nu Open Spaans, de Franse doorschuif, of de Stonewall in het Hollands was, als je de strategische velden voor je stukken en zwaktes van je tegenstander kent, is bijna elke opening te spelen. Tenslotte keken we naar twee gambieten. Het idee is om ten koste van een pion (of twee) je ontwikkeling sneller te voltooien, zoals in het koningsgambiet of Deens gambiet. Die laatste werd behandeld aan de hand van een partij uit de romantische schaakperiode: de 19e eeuw.


Linden - Maczuski, Parijs 1863.

Stelling na:
1. e4   e5           6. Pc3 Pf6
2. d4   ex           7. Pge2?! Pxe4?
3. c3   dx           8. 0-0 Pxc3
4. Lc4   cx         9. Pxc3 Lxc3
5. Lxb2 Lb4+   10. Lxc3 0-0??

Toon oplossing

In de partij volgde 10...Dg5 waarbij het heel fraai ook heel fout ging. Wit mocht een prachtig dameoffer uitvoeren. Zwart rokeerde niet omdat dat desastreuze gevolgen zou hebben met de twee witte lopers en de dame:

11. Dg4   g6
12. Dd4!, 1-0.
De pion op f7 staat gepend, dus mat is niet meer te voorkomen.



01/04: Laat de koning niet in z'n hempie staan

Een week later gingen we onder leiding van Bert bruut achter de koning aan en braken we steeds zijn complete verdediging weg. Dat zijn geen grappen! Moraal van het verhaal: wees niet bang om wat stukken weg te geven als je er mat voor terug krijgt. Hieronder een paar van de behandelde problemen, uit echte partijen:


Toon oplossing

Wit is aan zet. Hint: mat van Boden

De zwarte koning lijkt relatief veilig, maar zijn bescherming kunnen we zonder blikken of blozen weg slaan. Wel dwingend zijn!

1. Dxc6+!! bxc6
2. La6#   Mat met twee lopers. Prachtig.


Toon oplossing

Wit is aan zet. Hint: mat van Anastasia

De zwarte koning lijkt weer relatief veilig, maar ook nu kunnen we weer op spectaculaire en dwingende wijze mat geven. Ook dit komt vaker voor in de praktijk dan je zou denken!

1. Pe7+ Kh8
2. Dxh7+!! Kxh7   De koning kan alleen maar happen...
3. Th1+   ...met mat op de volgende zet.


Toon oplossing

B. Hollander (1696) - F. de Vreeze (1613), Dieren 2015.
Wit staat een pionnetje voor, maar wil meer. Wat is daarvoor de juiste tactiek?

Zwart heeft nog niet gerokeerd en wilde dat net de volgende zet doen. Dat kan de bedoeling niet zijn: ik hou de koning veel liever in het midden!

13. Pxg6! fxg6   (Gespeeld is 13...Tg8, maar dat hielp ook niet, 1-0.)
14. Dxg6+ Kd8   (14...Kf8?? 15.Pe6+ Kg8 16.Dxg7#)
15. Pe6+   Wit wint het stuk met rente terug en de zwarte koning staat in een ruïne.



25/03: Breken in het eindspel

Op 25 maart had Jos enkele leuke stellingen over pionneneindspelen. Wat bleek: niets is wat het lijkt! Als voorbeeldje onderstaande stelling. Wie staat er beter? Waarom? Is daar nog iets aan te doen? Probeer eerst zelf de stelling te beoordelen en druk pas daarna op "Toon oplossing".


Toon oplossing

Wit is aan zet. Heeft het nog zin om door te spelen?

Het lijkt kansloos, zwart kan zonder problemen met de koning alle witte pionnen oppeuzelen. Wit heeft dus maar één kans: hij moet op links door de damevleugel zien te breken:

1. c5!         (1.Kf2 Kf4 2.Ke2 Kxe4 verliest zo voor wit.)
1. ...   Kf4   (1...dxc5 2.bxc5 Kf4 3.d6 en wit loopt door)
2. b5! Kxe4   (2...axb5 3.c6! bxc6 4.a6! en wit is eerder aan de overkant)
3. b6! cxb6
4. cxd6 en opnieuw is wit sneller en mag met een dame meer winnen.

Error 2029